Home»کانون نخبگان آفتاب نهان»پیشنهاد مطالعه»به بهانه رونمایی از کتاب مُلّایِ مشروعه خواه گیلانی

به بهانه رونمایی از کتاب مُلّایِ مشروعه خواه گیلانی

0
Shares
Pinterest Google+

آیت الله حاج ملا محمد خمامی مرجع تقلید مردم گیلان در عصر مشروطه بود که به دست مشروطه خواهان غرب زده همچون دوست اش شیخ فضل الله نوری به شهادت رسید.

او در سال ۱۲۰۰ ش در خمام به دنیا آمد. پدرش از خرده مالکان متدین خمام بود. زمانی که محمد به سنین جوانی پاگذاشت برای کسب علوم دینی راهی حوزه علمیه نجف شد. مدت ها در حوزه علمیه نجف تحصیل کرد و از محضر اساتید بزرگی چون آیت الله العظمی میرزاحبیب الله رشتی بهره برد. تا اینکه به درجه اجتهاد نائل شد.

در زمان ناصرالدین شاه به گیلان بازگشت و در رشت ساکن شد. خانه اش در نزدیکی مسجد بادی الله رشت قرار داشت. مردم رشت به او «حاجی خمامی» می گفتند. حاجی خمامی مدت ها در رشت به تبلیغ دین و ارشاد مردم پرداخت. در اجرای اوامر الهی از هیچ کسی باکی نداشت و حتی در گیلان حدود الهی را جاری می کرد. حتی یک بار به خاطر اجرای حدود، از طرف ناصرالدین شاه به تهران احضار شد ولی در مقابل شاه هم سر موضع اش ایستاد و شاه را منکوب کرد. بعد از اینکه به رشت بازگشت آوازه اش به اقصی نقاط گیلان رسید. حاکم گیلان برای اجرای بسیاری از مسائل حکومتی محتاج بود که رضایت حاجی خمامی را جلب کند. مردم روستایی و ضعیف برای دادخواهی از حکّام یا خان های ظالم به نزدش می آمدند و خانه اش محل امنی برای بی پناهان و ستمدیدگان بود. او سال ها زعامت دینی مردم گیلان را بر عهده داشت و مجتهد بزرگ رشت به حساب می آمد. یک بار حاکم مستبد گیلان به یکی از روحانیون خوشنام رشت توهین کرده بود. وقتی خبر به حاجی خمامی رسید با یک اشاره، بازارها بسته شد و فضا متشنج گردید. شاه که از واقعه مطلع شد حاکم را بلافاصله عزل کرد و نامه ای برای معذرت خواهی به حاجی خمامی نوشت.

با شروع نهضت مشروطه، او به حمایت از این نهضت پرداخت و تلاش هایی بسیاری در جهت حفظ و پیشبرد این نهضت به کار برد. حتی فتوایی در حمایت از مشروطه صادر کرد. او با مشروطه خواهانی که در کنسولگری انگلیس تحصن کرده بودند مخالفت کرد و کار آنها را تقبیح نمود. او آیت الله بحرالعلوم یکی از علمای رشت را به عنوان نماینده مجلس شورای ملی به تهران فرستاد. کارهای مشروطه خواهان غرب زده که در مخالفت با دین و مذهب فعالیت می کردند او را آزار می داد. وی تلاش بسیاری در جلوگیری از انحراف مشروطه انجام داد. حتی به تهران رفت و در مجلس شورای ملی حاضر شد و نمایندگان تجلیل بسیاری از او کردند. او به همراه شیخ فضل الله نوری و شیخ حسن مجتهد تبریزی به عنوان رهبران جریان مشروطه مشروعه تلاش بسیاری کردند و موفق شدند که قانون متمم قانون اساسی را به تصویب مجلس برسانند. با نفوذ کمیته های مخفی و جریان های فراماسونری در پیکره مشروطه، تلاش علمای مشروعه خواه برای بازگرداندن مشروطه به مسیر اصلی اش بی نتیجه ماند. وقتی حاجی خمامی حضور در تهران را بی ثمر دید به رشت بازگشت. او در رشت به مخالفت با مشروطه خواهان سکولار پرداخت و خواهان مشروطه مشروعه شد. حاجی حتی فتوایی در مخالفت با مشروطه صادر کرد. غرب زده ها که حضور موثر حاجی را بر نمی تابیدند دست به ترور حاجی زدند ولی موفق نشدند. چندی بعد در روزی که مشروطه خواهان رشت را به تصرف خود در آوردند دست به کشتار مخالفان زدند. در این بین در بهمن ۱۲۸۷ ش (۲۹ ذی الحجه ۱۳۲۶ق) حاجی خمامی به دست مشروطه خواهان غرب زده ترور شد و به شهادت رسید. مزار ایشان در قبرستان وادی السلام نجف واقع است.

برای اطلاعات بیشتر اینها رو هم ببینید:

نگاهي به نقش آيت‌الله ملا محمد خمامي در نهضت مشروطه گيلان

ویژه نامه شهید آیت الله خُمامی

سه مجتهد شهید دیار گیلان

گزارش تصویری از مراسم رونمایی از کتاب آیت الله خمامی در رشت